Diş Eti Tedavileri

• Gingivit geri döner; periodontitte hedef kemik kaybının ilerlemesini durdurmaktır
• Planın dayanağı periodontal muayene ve diş eti cebi ölçümleridir
• Temizlik, kök yüzeyi düzleme ve gerekirse cerrahi basamaklı ilerler
• Tedavi sonrası düzenli bakım seansları sonucun sürmesini sağlar

Kısa cevap: Diş eti tedavisi, plak ve diş taşına bağlı iltihabı ortadan kaldırmayı ve dişi tutan kemik ile liflerin kaybını durdurmayı amaçlar. Erken evrede profesyonel temizlik ve evde bakım yeterli olabilir; ilerlemiş evrede kök yüzeyi düzleme, bazı durumlarda cerrahi uygulanır. Kaybedilen kemik kendiliğinden geri gelmediği için ilk belirtide muayene olmak önemlidir.

Nedir? Gingivit ve periodontit

Dişin çevresinde biriken bakteri tabakası (plak) zamanla sertleşerek diş taşına dönüşür. Bu birikim diş etinde iltihap başlatır. İltihap yalnızca diş etiyle sınırlıysa buna gingivit denir: diş eti kızarır, şişer ve kolay kanar, ancak dişi tutan kemik sağlamdır ve temizlik ile düzenli bakımla tablo düzelir. İltihap dişi saran lif ve kemiğe doğru ilerlediğinde ise periodontit ortaya çıkar; diş ile diş eti arasında derin cepler oluşur, kemik erir ve kaybedilen kemik kendiliğinden yerine gelmez. Tedavinin amacı bu aşamada kaybı geri kazanmak değil, ilerlemeyi durdurmaktır.

Belirtiler ve risk faktörleri

Fırçalarken ya da diş ipi kullanırken görülen kanama çoğunlukla ilk işarettir. Aşağıdaki bulgulardan biri varsa muayene gerekir:

• Diş etinde kızarıklık, şişlik ve kendiliğinden kanama
• Geçmeyen ağız kokusu; kalıcı kokunun büyük bölümü ağız içi kaynaklıdır
• Diş etinin çekilmesi, dişlerin uzamış görünmesi, soğuk-sıcağa hassasiyet
• Dişler arasında aralanma, dişlerde sallanma, diş eti çevresinde apse ya da akıntı

Risk faktörlerinin başında yetersiz plak kontrolü ve diş taşı gelir. Sigara hem hastalığı kötüleştirir hem de tedaviye yanıtı belirgin biçimde azaltır; ayrıca iltihabın en belirgin işareti olan kanamayı maskeleyebilir. Diyabet ile diş eti hastalığı çift yönlüdür: yüksek kan şekeri dokunun bakteriye direncini ve iyileşmeyi zayıflatır, tedavi edilmemiş diş eti iltihabı ise kan şekeri kontrolünü güçleştirebilir. Hormonal değişiklikler, bazı ilaçlar ve C vitamini eksikliği de diş etini daha duyarlı hale getirir. Diş eti çekilmesinin nedenleri arasında sert ve yatay fırçalama, diş sıkma, ince diş eti yapısı ve periodontit sayılır.

Tedavi basamakları

1. Periodontal muayene: Diş eti cepleri ölçülür, kanama ve hareketlilik değerlendirilir, gerekli röntgenler alınır; genel sağlık öyküsü, ilaçlar ve diyabet gibi durumlar kaydedilir.
2. Profesyonel temizlik: Ultrasonik uçlar ve el aletleriyle diş taşı ve plak uzaklaştırılır, ev bakımı yöntemi birlikte çalışılır. Ultrasonik uçlar sağlıklı mineyi inceltmez; temizlik sonrası görülen aralık hissi ve hassasiyet çoğunlukla taşın örttüğü durumun görünür hale gelmesinden kaynaklanır.
3. Kök yüzeyi düzleme (küretaj): Derin ceplerin bulunduğu bölgelerde lokal anestezi altında diş eti altındaki taş ve iltihaplı doku kök yüzeyinden temizlenir.
4. Yeniden değerlendirme: Birkaç hafta sonra cepler ve kanama tekrar ölçülür. İyileşme yeterliyse bakım aşamasına geçilir.
5. Cerrahi (gerekirse): Temizlikle kapanmayan derin ceplerde flep uygulaması, diş eti çekilmesinde greft gibi işlemler gündeme gelir. Greft, çekilen dokuyu kendiliğinden yenilemez; açığa çıkan kök yüzeyini örtmeye çalışır.
6. Bakım seansları: Periodontit öyküsü olanlarda kontrol ve temizlik aralıkları daha sık planlanır; böylece iltihabın geri dönmesi erken yakalanır.

Ne zaman muayene olmalı?

Kanama birkaç gün içinde azalmıyorsa, diş eti çekiliyor ya da dişlerde sallanma hissediliyorsa beklemek yerine muayene olmak gerekir. Diş eti hastalığı çoğu zaman ağrı vermediği için hasta kendiliğinden başvurmaz; sorun ancak kemik kaybı ilerlediğinde fark edilir. Tedavi edilmemiş periodontit yalnızca ağız sağlığını değil, diyabet kontrolü ve kalp-damar sağlığı gibi genel sağlık konularını da etkileyebilir. Altı ayda bir yapılan kontrol bu nedenle erken yakalama şansı verir.

Diş etinin estetik görünümü (gülerken fazla görünmesi ya da düzensiz kenar çizgisi) ayrı bir konudur ve şekillendirme ancak diş eti sağlıklıyken planlanır; bu konuda gülüş tasarımı sayfasına bakabilirsiniz.

Evde bakım

Tedavinin kalıcılığı büyük ölçüde evde yapılanlara bağlıdır. Yumuşak kıllı fırçayla günde iki kez, yaklaşık iki dakika, diş etine zarar vermeyen bir teknikle fırçalayın; sert ve yatay hareketler diş eti çekilmesine yol açar. Dişler arasını günlük olarak diş ipi ya da arayüz fırçasıyla temizleyin. Kanayan bölgeyi temizlemekten kaçınmayın; bakteri tabakası kalktıkça kanama genellikle azalır. Sigarayı bırakmak ya da azaltmak, tedaviye yanıtı belirgin biçimde artıran adımlardan biridir. Kontrol aralığınız diş eti durumunuza göre sizinle birlikte belirlenir.

İmplantla ilişkisi

Diş eti sağlığı, implant tedavisinin da temelidir. İmplant çürümez, ama çevresindeki diş eti ve kemik doğal dişlerde olduğu gibi iltihaplanabilir; buna peri-implantitis denir ve tedavi edilmezse implant çevresinde kemik kaybına yol açar. Aktif diş eti hastalığı olan bir ağızda implant planlanmadan önce bu hastalık kontrol altına alınır, ardından implant sonrası da düzenli profesyonel bakım sürdürülür.

Yurt dışından gelenler için ziyaret planı

Gingivit düzeyindeki bir tablo ve başlangıç aşaması çoğunlukla kısa bir ziyaretle tamamlanabilir. Küretaj ve yeniden değerlendirme gereken durumlarda planlama, iyileşme için gereken aralığa göre yapılır; bakım seansları ise ülkenizdeki hekiminizle sürdürülebilir. Muayene öncesinde elinizdeki röntgen ve kullandığınız ilaç listesini paylaşmanız planı kolaylaştırır. Ayrıntı: uluslararası hastalar için süreç.

Sık sorulan sorular

Bu sitede yer alan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekim muayenesi gereklidir.