- راه‌حل برای تک‌دندان، چند دندان یا کل فک
- جوش خوردن با استخوان ۲–۴ ماه؛ در موارد مناسب دندان موقت در همان روز
- برنامه‌ریزی با رادیوگرافی پانورامیک و در صورت لزوم CBCT
- برای بیماران خارج از کشور معمولاً دو سفر
پاسخ کوتاه: ایمپلنت، کاشت ریشه مصنوعی بر پایه تیتانیوم در استخوان فک هنگام از دست رفتن دندان است. با برنامه‌ریزی پروتز روی آن، بازسازی عملکرد و زیبایی هدف قرار می‌گیرد. مناسب بودن با معاینه و ارزیابی رادیولوژیک تعیین میشود.
ایمپلنت چیست؟
ایمپلنت تیتانیومی به شکل ریشه دندان، با بیحسی موضعی در استخوان فک کاشته میشود. تیتانیوم زیستسازگار است؛ طی چند ماه استخوان به سطح ایمپلنت می‌چسبد (استئواینتگریشن). پس از تکمیل این جوش خوردن، یک قطعه رابط به نام اباتمنت و روی آن روکش نصب میشود. در از دست رفتن چند دندان، ایمپلنت‌ها به‌عنوان پایه بریج و در بی‌دندانی کامل به‌عنوان تکیه‌گاه پروتز ثابت یا متحرک با گیره به کار می‌روند.
برای چه کسانی مناسب است؟
افرادی که رشدشان کامل شده (معمولاً بالای ۱۸ سال)، حجم استخوان فکشان کافی است و سلامت عمومیشان برای عمل جراحی مناسب است، می‌توانند کاندید باشند. سقف سنی وجود ندارد؛ آنچه تعیین‌کننده است وضعیت سلامت عمومی است. موارد زیر در معاینه جداگانه بررسی میشود و بخشی از آن‌ها با درمان قابل اصلاح است:
- دیابت کنترلنشده: اگر تحت کنترل باشد، میزان موفقیت به افراد سالم نزدیک است؛ بهبودی ممکن است کمی طولانی‌تر شود.
- سیگار: خطر جوش نخوردن و التهاب اطراف ایمپلنت را به‌طور محسوس افزایش می‌دهد؛ ترک آن پیش از جراحی و پس از آن توصیه میشود.
- مصرف بیس‌فسفونات / دنوسوماب: این داروها که در درمان پوکی استخوان یا سرطان به کار می‌روند می‌توانند در استخوان فک مشکل بهبودی ایجاد کنند؛ تصمیم‌گیری همراه با پزشک تجویزکننده دارو انجام میشود.
- پرتودرمانی ناحیه سر و گردن، بیماری فعال لثه، عفونت درمان‌نشده: ابتدا درمان مربوط تکمیل میشود.
- داروهای رقیق‌کننده خون: دارو قطع نمی‌شود؛ کنترل خونریزی برنامه‌ریزی میشود.
روند درمان
- ارزیابی: با معاینه، رادیوگرافی پانورامیک و در صورت لزوم تصویربرداری سه‌بعدی (CBCT)، حجم استخوان و موقعیت کانال عصب و سینوس اندازه‌گیری میشود؛ سابقه سلامت عمومی و داروها ثبت میشود.
- کاشت جراحی: با بیحسی موضعی؛ برای یک ایمپلنت اغلب ۳۰–۶۰ دقیقه طول می‌کشد. در موارد مناسب، ایمپلنت میتواند در همان جلسه کشیدن دندان کاشته شود.
- بهبودی (استئواینتگریشن): در فک پایین ۲–۳ ماه و در فک بالا ۳–۴ ماه. در ناحیه زیبایی می‌توان برای این دوره دندان موقت ساخت.
- پروتز: قالب‌گیری (دیجیتال یا کلاسیک) انجام میشود؛ روکش، بریج یا پروتز روی ایمپلنت در لابراتوار ساخته و نصب میشود.
- کنترل: در سال نخست هر ۳–۶ ماه و پس از آن سالی یک بار کنترل و جرم‌گیری حرفه‌ای توصیه میشود.
اگر استخوان کافی نباشد؟
در نواحی که مدت طولانی بی‌دندان مانده‌اند استخوان تحلیل می‌رود. این موضوع مانع ایمپلنت نیست؛ برنامه‌ریزی را تغییر می‌دهد. پیوند استخوان (استخوان خود بیمار یا مواد پیوندی آماده)، سینوس لیفت در ناحیه خلفی فک بالا، در موارد مناسب ایمپلنت‌های کوتاه یا باریک و در بی‌دندانی کامل کاشت زاویه‌دار (برنامه‌ریزی از نوع All-on-4) از جمله گزینه‌ها هستند. در صورت نیاز به پیوند، مدت درمان چند ماه طولانی‌تر میشود.
پس از عمل
روز نخست کمپرس سرد و داروهای تجویزشده به کار می‌رود؛ ۲–۳ روز تورم و درد خفیف طبیعی است. بخیه‌ها در ۷–۱۰ روز کشیده میشود. ایمپلنت پوسیده نمی‌شود؛ اما لثه و استخوان اطراف آن میتواند دچار التهاب شود (پری‌ایمپلنتایتیس). مسواک زدن دو بار در روز، مسواک بین‌دندانی یا نخ دندان و کنترل‌های منظم، عمر ایمپلنت را تعیین میکند.
برنامه سفر برای بیماران خارج از کشور
درمان ایمپلنت اغلب به دو سفر نیاز دارد: در سفر نخست معاینه، CBCT و جراحی (۳–۵ روز)؛ در سفر دوم، ۲–۴ ماه پس از تکمیل جوش خوردن با استخوان، قالب‌گیری، پرو و تحویل پروتز (۵–۸ روز). برای ارزیابی اولیه از راه دور، رادیوگرافی پانورامیک و عکس‌ها کافی است؛ طرح قطعی با معاینه در کلینیک مشخص میشود. جزئیات: روند کار برای بیماران خارج از کشور.
نکاتی که باید رعایت شود
- پس از جراحی ممکن است تورم، درد خفیف و خونریزی به‌صورت نشت دیده شود؛ باید دستورهای مراقبتی داده‌شده رعایت شود.
- سیگار و بهداشت ناکافی دهان، خطر التهاب اطراف ایمپلنت (پری‌ایمپلنتایتیس) را افزایش می‌دهد.
- بیماری‌های سیستمیک کنترلنشده و برخی داروها بر بهبودی اثر می‌گذارند؛ حتماً باید در معاینه به اطلاع دندانپزشک برسد.
- در اطراف ایمپلنت ممکن است از دست رفتن استخوان، عفونت، شل شدن پیچ یا عارضه پروتز دیده شود؛ کنترل منظم باعث تشخیص زودهنگام آن‌ها میشود.
- نتیجه بلندمدت به مراقبت در منزل و کنترل‌های دندانپزشک بستگی دارد.
پرسش‌های متداول
آیا برای ایمپلنت معاینه لازم است؟
بله. حجم استخوان، موقعیت عصب و سینوس و وضعیت سلامت عمومی با معاینه و تصویربرداری ارزیابی میشود؛ ارزیابی از راه دور تنها اطلاعات اولیه می‌دهد.
آیا هنگام کار درد خواهم داشت؟
کاشت با بیحسی موضعی انجام میشود؛ در ۲–۳ روز بعد ممکن است درد خفیف و تورم وجود داشته باشد که با مسکن کنترل میشود.
آیا دندان همان روز نصب میشود؟
اگر کیفیت استخوان و پایداری اولیه ایمپلنت مناسب باشد، بهویژه در ناحیه جلو، دندان موقت میتواند همان روز نصب شود. پروتز دائمی پس از تکمیل جوش خوردن با استخوان ساخته میشود.
آیا بدن ایمپلنت را پس میزند؟
تیتانیوم زیستسازگار است و پسزدن آلرژیک بسیار نادر است. شکست معمولاً به عواملی مانند عفونت، بارگذاری زودهنگام یا سیگار که بهبودی را مختل میکنند مربوط است.
مدت درمان بر چه اساسی تعیین میشود؟
بر اساس حجم استخوان، نیاز به پیوند، تعداد ایمپلنت و نوع پروتز. برای یک ایمپلنت و روکش در مجموع ۳–۵ ماه؛ در موارد دارای پیوند ممکن است طولانی‌تر شود.
آیا CBCT حتماً لازم است؟
نه در همه موارد. در جایی که حجم استخوان مرزی است یا نزدیک عصب یا سینوس قرار دارد، تصویربرداری سه‌بعدی برای برنامه‌ریزی ایمن لازم است.
عمر ایمپلنت چقدر است؟
تعیین یک مدت مشخص ممکن نیست. بسته به مراقبت، سلامت عمومی و کنترل منظم تفاوت میکند.
چه کسانی ممکن است برای ایمپلنت مناسب نباشند؟
در افرادی که سلامت عمومیشان مناسب نیست یا بیماری سیستمیک کنترلنشده دارند، مناسب بودن را دندانپزشک ارزیابی میکند.
اطلاعات این وب‌سایت جنبه اطلاع‌رسانی دارد؛ برای تشخیص و درمان، معاینه توسط دندانپزشک لازم است.