- پس از پوسیدگی عمیق، شکستگی یا ضربه
- با بیحسی موضعی، اغلب در ۱–۲ جلسه
- پس از آن حفاظت با پرکردگی یا روکش
- تکرار درمانی که پیش‌تر انجام شده (درمان مجدد ریشه)
پاسخ کوتاه: عصبکشی، حفظ دندان بدون کشیدن آن با پاک‌سازی بافت عصبی دندان و پر کردن کانال‌هاست. لزوم آن و امکان حفظ بلندمدت دندان با معاینه بالینی و ارزیابی رادیولوژیک تعیین میشود.
چه زمانی لازم است؟
- دردی که با سرما و گرما طولانی میشود، خودبه‌خود شروع میشود یا شب‌ها از خواب بیدار می‌کند
- درد هنگام گاز زدن، تیره شدن دندان
- تورم لثه یا نقطه ترشح (فیستول)
- تصویر التهاب در نوک ریشه در رادیوگرافی — گاهی بدون هیچ دردی
- رسیدن پوسیدگی عمیق یا شکستگی به عصب، پس از ضربه
چگونه انجام میشود؟
- بیحسی و ایزولاسیون: دندان بیحس میشود؛ با پوشش لاستیکی (رابردم) از بزاق ایزوله میشود.
- دسترسی و پاک‌سازی: به محفظه پالپ دسترسی پیدا میشود؛ کانال‌ها با فایل‌ها شکل داده می‌شوند و با محلول‌های ضدعفونی‌کننده شسته می‌شوند.
- اندازه‌گیری طول: طول کانال با دستگاه الکترونیکی و رادیوگرافی تعیین میشود؛ از نوک ریشه عبور نمی‌شود.
- پر کردن: کانال‌ها با ماده پرکننده زیست‌سازگار (گوتاپرکا) و سیلر به‌صورت آب‌بندشده بسته می‌شوند.
- ترمیم نهایی: بخش تاج با پرکردگی؛ و اگر از دست رفتن ماده زیاد باشد با پست و کور و روکش ترمیم میشود.
چند جلسه طول می‌کشد؟
در دندان‌هایی که التهاب محدود دارند، ممکن است در یک جلسه تکمیل شود. در دندانهای دارای آبسه و التهاب نوک ریشه، دارو داخل کانال گذاشته میشود و ۱–۲ هفته صبر میشود، در جلسه دوم پر میشود. دندانهای آسیای دارای کانال‌های بیشتر زمان بیشتری می‌برند.
پس از درمان
پس از رفع بیحسی، ۲–۳ روز حساسیت هنگام گاز زدن طبیعی است. تا پیش از ترمیم نهایی نباید غذای سفت گاز زد؛ چون دندان عصبکشیشده شکننده میشود، به‌ویژه در ناحیه عقب روکش توصیه میشود.
درمان مجدد
اگر عصب‌کشی‌ای که پیش‌تر انجام شده نشت دارد یا التهاب تکرار میشود، درمان می‌تواند تکرار شود (درمان مجدد ریشه): ماده پرکننده قدیمی خارج میشود، کانال‌ها دوباره پاک‌سازی و پر می‌شوند. در مواردی که این امکانپذیر نباشد، جراحی انتهای ریشه (رزکسیون اپیکال) یا کشیدن دندان و برنامه‌ریزی ایمپلنت بررسی میشود.
کدام دندانپزشک انجام می‌دهد؟
عصبکشی و درمان مجدد را متخصص اندودنتیکس Sebahat Özler Aygörmez انجام می‌دهد؛ در صورت نیاز به روکش، مرحله پروتزی با دندانپزشک Aycan Işık Taş و در صورت نیاز به جراحی با دندانپزشک Mehmet Taş (MSc) هماهنگ میشود.
نکاتی که باید رعایت شود
- پس از درمان چند روز حساسیت هنگام گاز زدن طبیعی است؛ در صورت افزایش یا ادامه‌دار بودن درد باید برای کنترل مراجعه کرد.
- دندان عصبکشیشده شکننده میشود؛ تا پیش از ترمیم نهایی (پرکردگی یا روکش) نباید غذای سفت گاز زد.
- عصبکشی دندان را از پوسیدگی محافظت نمی‌کند؛ پوسیدگی لبه ممکن است ایجاد شود و کنترل منظم لازم است.
- همه دندان‌ها قابل حفظ نیستند: در شکستگی ریشه، از دست رفتن شدید استخوان یا از دست رفتن ماده‌ای که قابل درمان نباشد، کشیدن دندان مطرح میشود.
- در بیشتر موارد به آنتی‌بیوتیک نیازی نیست؛ درمان اصلی پاک‌سازی کانال است.
پرسش‌های متداول
آیا عصبکشی دردناک است؟
با بیحسی موضعی انجام میشود؛ در طول کار درد انتظار نمیرود. در دندانهای با التهاب پیشرفته ممکن است بیحس شدن دشوار باشد؛ از روشهای بیحسی تکمیلی استفاده میشود. حساسیت پس از آن طی چند روز کاهش مییابد.
دندان عصبکشیشده چقدر دوام میآورد؟
با درمان خوب و ترمیم نهایی مناسب، دندان سالهای طولانی قابل استفاده است. شایعترین علت از دست رفتن دندان شکستن آن است؛ به همین دلیل روکش توصیه میشود.
آیا کشیدن دندان بهتر نیست؟
دندان خودتان عملکرد طبیعی دارد. در دندانهای قابل حفظ، عصبکشی در اولویت است؛ در دندانهای غیرقابل حفظ، کشیدن و ایمپلنت بررسی میشود.
آیا پس از درمان دندان تیره میشود؟
با مواد امروزی تیره شدن نادر است. اگر رخ دهد، با بلیچینگ از داخل دندان یا ترمیم قابل اصلاح است.
آیا در یک جلسه تمام میشود؟
در برخی موارد بله؛ در صورت وجود التهاب و آبسه، دو جلسه لازم است. تصمیم با یافته‌های معاینه و رادیوگرافی گرفته میشود.
آیا عصبکشی را میتوان تکرار کرد؟
بله. درمانهایی که نشت دارند یا التهابشان تکرار میشود قابل تکرار هستند؛ در صورت امکانپذیر نبودن، جراحی انتهای ریشه بررسی میشود.
اگر از دندانپزشک میترسم، میتوان درمان را با آرامبخشی (سداسیون) انجام داد؟
بله. در بیمارانی که از دندانپزشک میترسند، آرامبخشی (سداسیون) برای بسیاری از اقدامات، از جمله عصبکشی، قابل بررسی است. مناسب بودن آن هنگام معاینه همراه با دندانپزشک تعیین میشود.
اطلاعات این وب‌سایت جنبه اطلاع‌رسانی دارد؛ برای تشخیص و درمان، معاینه توسط دندانپزشک لازم است.